تبلیغات
وبلاگ شخصی اکبر زواری رضائی - مهاجرت نخبگان؛ كاهش میانگین ضریب هوشی ملل و تهی شدن كشورها از نوابغ

مهاجرت نخبگان؛ كاهش میانگین ضریب هوشی ملل و تهی شدن كشورها از نوابغ

سه شنبه 1 آذر 1390 02:30 ب.ظ   نویسنده : اکبر زواری رضائی      


نویسنده: دكتر شهرام یزدانی*

اشاره:
اعلام میانگین ضریب هوشی 84 برای ایرانی ها، سبب تعجب بسیاری از نخبگان ایران گردید. عده ای با انكار این آمار درصدد اعتراض به آن برآمده اند، اما برای اینجانب، این آمار هیچ گونه جای تعجبی نداشت، زیرا این موضوع را در سال 1379 در سخنرانی در سازمان مدیریت و برنامه ریزی تحت عنوان نظریه ترقیق هوشی (Intellectual Dilution) پیش بینی كرده بودم. در این مقاله به اختصار علل افت میانگین ضریب هوشی در كشور را بررسی خواهم كرد و سپس به راهكارهای مقابله با این رخداد تلخ خواهم پرداخت؛

ضریب هوشی چیست و اهمیت آن در چیست؟
ضریب هوشی IQ یك نسبت است كه از تقسیم سن عقلی بر سن تقویمی ضربدر صد به دست می آید. اگر سن عقلی با سن تقویمی یكسان باشد، ضریب هوشی صد می شود ولی در بعضی مواقع در بعضی افراد سن عقلی بیشتر می شود كه این فرد هوشی بیشتر از سایر افراد دارد. برای به دست آوردن سن عقلی راه های زیادی وجود دارد و معمولاكارشناسان از تست های خاصی استفاده می كنند كه جنبه های مختلفی مانند تشخیص الگوها، قدرت حافظه كوتاه مدت، استفاده فرد از واژه ها، سرعت محاسبه فرد، درك روابط یا جبر، اطلاعات عمومی، محاسبات ریاضیات، درك فضایی، منطق و املاء را ارزیابی می كند.

اخیرا در مورد صحت نتایج آزمون های هوش متداول شبهات زیادی وارد شده است. انجمن روان شناسی آمریكا در سال 1995 هوش را به عنوان «توانایی فهم مسائل پیچیده، انطباق موثر با تغییرات محیطی، یادگیری به دنبال تجربیات، استفاده از اشكال مختلف استدلال و فایق آمدن بر مشكلات از طریق تفكر» تعریف كرده است. این انجمن بر این موضوع تاكید دارد كه آزمون های متداول هوش به هیچ وجه توانایی سنجش چنین سازه انتزاعی پیچیده ای را ندارد. مطالعات متعدد، ارتباط مثبت و قوی بین ضریب هوشی با موفقیت تحصیلی، میزان درآمد، سطح سلامت، طول عمر و سطح اجتماعی و ارتباط منفی و قوی با بیكاری و ارتكاب جرایم را نشان داده است. به این ترتیب موضوع ضریب هوشی پایین یا افت ضریب هوشی و در مقابل آن سازوكارهای ارتقای ضریب هوشی به یك مقوله راهبردی اجتماعی و اقتصادی در بسیاری از كشورها تبدیل شده است. به این ترتیب دستیابی به میانگین ضریب هوشی بالاتر یكی از ابزار توسعه و به طور همزمان یكی از دستاوردهای مهم توسعه محسوب می گردد.

ضریب هوشی اقوام و ملل:
مطالعات فراوانی روی تفاوت متوسط ضریب هوشی در كشورهای مختلف صورت گرفته است. میانگین ضریب هوشی در آمریكا و انگلستان حدود 100 است. این عدد برای شهروندان ژاپنی، چینی، كره ای، هنگ كنگی و تایوانی 105 و برای تركیه، كشورهای خاورمیانه و جنوب آسیا بین 78 و 90 و برای كشورهای آفریقایی پایین تر از صحرای آفریقا بین 65 تا 75 است. در این میان كشور ما ایران با ضریب هوشی متوسط 84 رتبه 97 را بین 185 كشور جهان دارا می باشد. هوش یك سازه انتزاعی مولتی فاكتوریال محسوب می شود و هنگامی كه صحبت از تفاوت ضریب هوشی بین دو فرد می شود تفاوت های ژنتیكی، تفاوت های محیط فیزیكی، تفاوت های محیط روانی و تفاوت های آموزشی بخصوص در دوران كودكی می تواند توجیه كننده تفاوت ضریب هوشی باشد، اما هنگامی كه با تفاوت میانگین ضریب هوشی میان دو كشور یا دو نژاد مواجه می شویم قائل شدن به تفاوت ژنتیكی، به نوعی به معنای وجود نژاد برتر (ژن برتر) است.

در واقع در توجیه تفاوت ثروت ملل در طول تاریخ توجیهات زیادی آورده شده است. منتسكیو (1748) آب و هوای معتدل را مهم ترین علت برای ثروت ملل می دانست، آدام اسمیت (1776) مهارت های انسانی، تخصص گرایی و وجود یك بازار آزاد را عامل اصلی توسعه فرض می كرد، توماس مالتوس در سال 1817 شناسایی عوامل موثر بر فقر و ثروت ملل را مهم ترین چالش پژوهشی در حوزه اقتصاد سیاسی می داند. دیوید لاندز و ساموئل هانتینگتون عوامل فرهنگی (سخت كوشی، نظم، آرمان های بزرگ، همگرایی اجتماعی، احترام به كار، ارزش قائل شدن برای تحصیلات) را مهم ترین عامل موفقیت و ثروت ملل می دانند. در این میان یكی از جنجال برانگیزترین دیدگاه ها توسط ریچارد لین (2002) مطرح شده است، ریچارد لین ریشه های ثروت و فقر ملل مختلف را در هوش و استعداد ذاتی آنان می داند و قائل به برتری ژنتیكی بعضی از اقوام و نژادها در مقایسه با سایرین است. موضوع ژن برتر و نژاد باهوش تر موضوعی است كه در طول تاریخ به كرّات از سوی گروه ها و رهبران نژادپرست (مانند نازی ها و صهیونیست ها) اعلام شده است، اما تاكنون هیچ یك از شواهد ارائه شده نتوانسته است برتری هوشی یك قوم یا نژاد نسبت به سایر اقوام را به تفاوت های ژنتیكی مابین آنان نسبت دهد.

جدای از عوامل ژنتیكی، عوامل محیطی متعددی روی ضریب هوشی تاثیر می گذارد وضعیت تغذیه ای بخصوص در دوران كودكی، استرس ها و تروماهای روانی، فقر عاطفی و ارتباطی و كمیت و كیفیت تحصیلات همگی بر ضریب هوشی تاثیر می گذارند. به عنوان مثال، نوزادانی كه از شیر مادر محرومند ضریب هوشی كمتری دارند. ضریب هوشی كودكان مبتلابه كم خونی 5 تا 10 درجه كمتر از حد طبیعی برآورد شده است.

كمبود ید نیز باعث كاهش آموزش پذیری كودكان شده و ضریب هوشی آنها را به میزان 5 تا 13 ( در موارد كمبود شدید ید تا 30 درجه، فوروارد كننده!) امتیاز كم می كند. به این ترتیب می توان در نظر گرفت كه فقر و ضریب هوشی پایین هر یك دیگری را تشدید می كنند و یك چرخه معیوب را تشكیل می دهند. این امر بخشی از ضریب هوشی پایین در كشورهای آفریقایی و جنوب آسیا را توجیه می كند.

مهاجرت نخبگان و ضریب هوشی:
مهاجرت انتخابی نخبگان اثری مخرب بر توسعه ملل می گذارد. بدیهی است كه بار توسعه و پیشرفت جوامع بر دوش هوشمندان و نخبگان هر جامعه ای است. حال وقتی در یك جامعه شرایط به گونه ای باشد كه نخبگان در گذر زمان آن را ترك می كنند، نه تنها خروج آنها مستقیماً جامعه را متاثر می كند، بلكه در دراز مدت، ذخیره ژنتیكی كشور را نیز فقیرتر می كند و در نسل های آتی، روند انتقال ضرایب بالای هوشی به «نسل های آینده» با اختلال مواجه می شود. این امر در مورد كشور اسكاتلند طی بیش از نیم قرن به دقت مطالعه شده است. از اوایل قرن بیستم، هر ساله تعداد زیادی از افراد تحصیلكرده اسكاتلندی به انگلستان مهاجرت می كنند. درصد متوسط مهاجرت سالانه تحصیلكردگان دانشگاهی از اسكاتلند به انگلستان 2/17 درصد و ضریب هوشی متوسط این مهاجران 1/108 می باشد. این موضوع سبب شده است كه میانگین ضریب هوشی اسكاتلندی ها به طور متوسط در هر نسل یك امتیاز نسبت به نسل قبل كاهش پیدا كند و اسكاتلندی ها در اواسط قرن بیستم به كم هوش ترین ملت اروپایی (با میانگین ضریب هوشی 97) تبدیل شدند. در واقع، یك نخبه علمی یا اقتصادی كه از كشور خارج می شود، تنها دانش و استعداد فردی یا مقداری ثروت مادی از كشور خارج نمی كند، بلكه ژن های نخبگی و كارآمدی را نیز با خود می برد تا نسل های بعدی او در خارج از كشور مادری از آن بهره مند شوند و جوامع میزبان شان را از آن بهره مند سازند. وضعیت كشور ما ایران در میان كشورهای در حال توسعه مشابه وضعیت اسكاتلند در میان كشورهای توسعه یافته است.

بر اساس آمار صندوق بین المللی پول، ایران با ضریب مهاجرت 15 درصد، رتبه اول را در میان
61 كشور توسعه نیافته و در حال توسعه دارا می باشد و می توان تخمین زد كه طی سه دهه اخیر حداقل سه واحد از ضریب هوشی متوسط ایرانی ها صرفا به سبب مهاجرت كاهش پیدا كرده است.

مهاجرت نخبگان تنها سبب كاهش میانگین ضریب هوشی ملل نمی شود، بلكه این كشورها را از نوابغ تهی می سازد. با نگاهی به فهرست اسامی افرادی مانند لئوناردو داوینچی (ضریب هوشی220)، گوته (210)، پاسكال (195)، نیوتن (190)، لاپلاس (190)، ولتر (190)، دكارت (185)، گالیله (185)، كانت (175)، داروین (165)، موزارت (165)، بیل گیتس (160)، كوپرنیك (160) و اینشتین (160) به سادگی درمی یابیم كه توسعه دانش بشر در طول تاریخ بیش از هر چیز مرهون افراد نابغه می باشد.

نوابغ همان كسانی هستند كه توان حل پیچیده ترین مشكلات یك كشور را دارا می باشند و مسئولیت راهبری كشور را در وضعیت های بحرانی بر عهده دارند. تاثیر نوابغ روی توسعه جوامع به حدی است كه می توان عبارت معروف «ملتی كه قهرمان ندارد هیچ چیز ندارد» را با جمله «ملتی كه نوابغ را در راس مدیریت خود ندارد، به هیچ جا نخواهد رسید» جایگزین كرد.

كنترل موالید و ضریب هوشی:
بررسی های متعدد ارتباط بین هوش و تحصیلات و همچنین ارتباط میان تحصیلات و تبعیت از سیاست های كنترل موالید را به اثبات رسانده است. ضریب هوشی متوسط 20 درصد پرهوش جامعه حدود 115 و ضریب هوشی متوسط 20 درصد كم هوش جامعه حدود 85 می باشد. اگر فرض كنیم كه میزان زاد و ولد در گروه كم هوش جامعه تنها 30 درصد بیش از میانگین جامعه و میزان زاد و ولد در گروه پر هوش جامعه 30 درصد كمتر از میانگین جامعه باشد، میانگین ضریب هوشی نسل دوم از محاسبه زیر به دست می آید:

(0.2x1.3x85) + (0.6x1x100) + (0.2x0.7x115) = 98.8)

به این ترتیب می توان انتظار داشت كه میانگین ضریب هوشی هر نسل 1/2 امتیاز از میانگین ضریب هوشی نسل قبل كمتر شود.

تحلیل فوق به خوبی می تواند آمار توصیفی ارائه شده از سوی نهادهای بین المللی را توجیه نماید، اما اصلاح این وضعیت نیازمند اتخاذ رویكردی مداخله ای و همه جانبه است. اتخاذ تمهیدات و سیاست های علمی برای فقرزدایی و مقابله با شكاف رو به فزونی طبقاتی، توجه به مدیریت عوامل خطرزای سلامت و عوامل اجتماعی موثر بر سلامت، حمایت و مدیریت علمی نخبگان و تلاش برای متوقف و معكوس نمودن سیر مهاجرت نخبگان و بازنگری علمی سیاست های كنترل جمعیت تنها بخشی از رژیم درمانی ملتی است كه به تدریج هوش خود را از دست می دهد.


آخرین ویرایش: - -
دیدگاه ها ()
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ


نویسندگان

  • اکبر زواری رضائی(1297)

آرشیو موضوعی

لینکستان

رزومه و خاطراتم
وبلاگم در بلاگر / بلاگ اسپات
وبلاگ جامع حسابداری و مدیریت مالی خودم
وبلاگ اخبار و مسائل دانشجویی
وبلاگ جامع فرهنگ و اندیشه خودم
وبلاگ جامع اطلاعات ترکیه خودم
وبلاگ جامع اقتصاد، ارز، مدیریت، مالیات و بودجه خودم
وبلاگ جامع روش تحقیق و پژوهش، آمار و ریاضیات خودم
وبلاگم در اپرا
صفحه شخصی خودم در سایت دانشگاه اورمیه
وبلاگ پسرم یاشار
وبلاگم در پرشین بلاگ
وبلاگم در dotphoto
وبلاگم در فتو بلاگ
وبلاگ عکسهام
وبلاگم در میهن بلاگ
وبلاگم در بلاگفا
فرهنگ واژگان فارسی به فارسی
مترجم روسی به آذربایجانی
Canli Tv
fox
atv
NTV
döviz
FASB
sabah
بازار کار
سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران
پایگاه نشریات الکترونیکی دانشگاه تهران
kalal d
Hurriyet Daily News and Economic Review
مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی
star tv
فصلنامه علمب پژوهشی اقتصاد اسلامی
ویکی‌پدیا
پایگاه نشریات تخصصی دانشگاه امام صادق علیه السلام
yeni asir
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات
Show Tv
پژوهشکده امور اقتصادی
CNN turk
موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی
MİLLİYET
cumhuriyet
اخبار ویکی پدیا
elsevier
دانشگاه آنکارا
سس بیر محفل شاعران اورمیه
todays zaman
دانشگاه فنی خاورمیانه - آنکارا
فصلنامه پژوهش های اقتصادی
Science Direct
دانشگاه غازی آنکارا
دایرة المعارف مالی و سرمایه گذاری
Taraf Gazetesi
دانشگاه اورمبه
دانشگاه غازی آنکارا GAZİ ÜNİVERSİTESİ
Türk Dil Kurumu
سایت های مراجع تقلید و علما
سازمان حسابرسی
Turkish Radio - Television Corporation Official Web Site
انسیتوی حسابداران دارای امتیاز انگلیس و ولز
دانشگاه بیلکنت آنکارا
انجمن CPAs ایالت نیویورک
سازمان سنجش ترکیه
كمیسیون اوراق بهادار آمریكا
مجله اینترنتی فصل نو
فدراسیون جهانی بورسها
دده قورقود کتابخاناسی
بورس اوراق بهادار استانبول
دانشگاه حاجت تپه آنکارا
بورس توكیو
پرتال جامع علوم انسانی
بورس اوراق بهادار تهران
1000 سایت در یک سایت
بورس آمریكا(نیویورك )
پایگاه اطلاع رسانی صنعت
بورس آمریكا(nasdaq)
دانشنامه اقتصاد و مدیریت
وبلاگم تو بلاگفا
تجزیه کسرها بصورت آنلاین
وبلاگم تو آرزو بلاگ
وب سایت سید حسن خمینی
ضوابط ومقررات عمومی در ارزشیابی مدارك دانشگاههای خارج از كشور
رتبه بندی داخلی دانشگاههای ترکیه
آموزش الکترونیکیِ زبان انگلیش
سرفصل های آزمون های سازمان بورس و اوراق بهادار
دانلود آهنگهای قدیمی آذری
نشریه مدیریت دولتی دانشكده مدیریت دانشگاه تهران
دانلود فیلمهای قدیم آذری
نشریه مدیریت صنعتی دانشكده مدیریت دانشگاه تهران
قرآن به زبان آذری
نشریه مدیریت بازرگانی دانشكده مدیریت دانشگاه تهران
معرفی اسلام به زبان آذری
چطور بفهمیم یك عبارت انگلیسی را درست بكار می‌بریم؟
سایت سرگرمی آذربایجانی ها
فصلنامه علمی-پ‍ژوهشی اقتصاد مقداری (گروه علوم اقتصادی) دانشگاه شهید چمران اهواز
TRT TV CANLI YAYIN
همه لینکها

ابر برچسب ها

DÜŞÜNCE TÜRKCE ŞİİR