تبلیغات
وبلاگ شخصی اکبر زواری رضائی - مشکلات نظام پولی- بانکی کشور

مشکلات نظام پولی- بانکی کشور

سه شنبه 1 آذر 1390 02:29 ب.ظ   نویسنده : اکبر زواری رضائی      


نویسنده: بهروز ملکی *

با توجه به ماهیت خاص نظام پولی- بانکی، در کشورهای توسعه یافته شاهد استقلال نسبی در سیاست گذاری این حوزه می باشیم. در ساختار نفتی اقتصاد ایران، اکثر مکانیزم های اقتصادی به صورت برونزا و توسط دولت بر اقتصاد تحمیل می شود؛ نظام پولی- بانکی کشور نیز از این قاعده مستثنا نیست.
این مساله موجبات بروز مشکلات متعددی در این حوزه شده است که برخی از اهم آنها عبارتند از:


1- تسلط سیاست های مالی دولت بر سیاست های پولی
مهم ترین متغیر در تعیین حجم پول و نقدینگی، پایه پولی است که از جهت منابع، شامل طلاو دارایی های خارجی بانک مرکزی، بدهی دولت به بانک مرکزی و بدهی بانک های تجاری به بانک مرکزی می باشد. ساختار نفتی اقتصاد کشور، موجب تسلط سیاست های مالی دولت بر سیاست های پولی شده است به گونه ای که طی چند دهه گذشته هرگاه قیمت جهانی نفت بالابوده، با فروش درآمدهای ارزی حاصل از نفت خام به بانک مرکزی و هرگاه قیمت جهانی نفت پایین بوده است با استقراض دولت از بانک مرکزی(جهت جبران کسری بودجه)، پایه پولی افزایش و بالطبع شاهد افزایش نقدینگی و تداوم تورم در جامعه بوده ایم.


2- بانک محور بودن تامین مالی در کشور
نسبت ارزش بازار سرمایه به مانده تسهیلات در کشور حدود یک سوم است و این حکایت از اتکای نظام تامین مالی کشور به پول و بخش بانکی دارد. لذا مهم ترین اقدام دولت در راستای حل این مشکل علاوه بر کاستن از مداخله در نرخ و نحوه تخصیص منابع پولی، بهره مندی از ظرفیت های بازار سرمایه می باشد. این مساله هنگامی واجد اهمیت مضاعف می گردد که به برنامه دولت برای ایجاد دو و نیم میلیون شغل در سال جاری توجه نماییم. کارشناسان اقتصادی هزینه ایجاد هر شغل پایدار را حدود100 میلیون تومان برآورد می نمایند که حاکی از نیاز 250هزار میلیارد تومانی برای تحقق اشتغال مورد نیاز و در نتیجه، فشار بیشتر بر بانک ها برای تامین مالی می باشد.


3- تعیین دستوری نرخ سود بانکی
نرخ سود بانکی، متغیر کانونی تجهیز و تخصیص منابع بانکی می باشد؛ این متغیر در واقع تنظیم کننده عرضه و تقاضای وجوه می باشد که در نقطه ای متناسب با نرخ تورم به تعادل می رسد. با این حال آنچه در عمل اتفاق افتاده است، تسلط اراده دولت مبنی بر کاهش نرخ سود بانکی می باشد که به نوبه خود منجر به شکاف تقاضا برای وجوه و بالطبع ایجاد زمینه های رانتی در سیستم بانکی کشور شده است.


4- تعیین تسهیلات تکلیفی برای بانک ها
بانک ها جهت حفظ کارآیی خود نیازمند استقلال در مدیریت منابع مالی خود هستند؛ بانکی که نتواند منابع مالی خود را بر اساس منطق و ارزیابی اقتصادی هدایت کند و با اعمال فشار از سوی دولت مجبور به اعطای تسهیلات شود، عملابه شبکه توزیع پولی تحت دستورات دولت تبدیل می شود که منجر به کاهش بهره وری نظام بانکی خواهد بود؛ این در حالی است که شاهد بیشترین فشار بر سیستم بانکی جهت اعطای تسهیلات به طرح های مورد نظر دولت هستیم که این موضوع یکی از مهم ترین دلایل کمبود نقدینگی نظام بانکی کشور جهت تزریق به بخش های خصوصی مولد است که یادآور حکایت همزمانی سیل و قحطی می باشد.


5- عدم کفایت سرمایه بانک ها
سرمایه مناسب و کافی یکی از شرایط لازم برای حفظ سلامت نظام بانکی است و هر یک از بانک ها و موسسات اعتباری برای تضمین ثبات و پایداری فعالیت های خود باید همواره نسبت مناسبی را میان سرمایه و ریسک موجود در دارایی های خود برقرار نماید. کارکرد اصلی این نسبت، حمایت بانک در برابر زیان های غیرمنتظره و نیز حمایت از سپرده گذاران و اعتباردهندگان است. بر این اساس کمیته بال حداقل نسبت کفایت سرمایه را 12 درصد در نظر گرفته است و این در حالی است که بانک مرکزی این نسبت را به 8 درصد کاهش داده ولی همین میزان نیز توسط بانک های کشور رعایت نمی شود.


6- مطالبات معوق بانکی
منابع بانکی همانند جریان خون در اندام اقتصاد هستند؛ بر این اساس رفت(اعطای تسهیلات بانکی) و برگشت(وصول مطالبات) لازمه گردش صحیح منابع می باشد؛ با این حال مرحله برگشت، به دلایلی چند از جمله تحمیل تسهیلات تکلیفی به بانک ها، طولانی بودن رسیدگی های قضایی، نظارت غیرموثر بانک مرکزی، ضعف در سیستم یکپارچه اطلاعات بانک ها، ضعف در رتبه بندی اعتباری مشتریان و... دچار اخلال شده است که نتیجه طبیعی آن، حجم بالای معوقات بانکی می باشد.


7- ساختار عمدتا دولتی شورای پول و اعتبار
در شرایطی که انتظار می رفت پس از ابلاغ سیاست های کلی اصل 44، شاهد افزایش تاثیرگذاری بخش خصوصی در جایگاه سیاست گذاری و اجرا باشیم، شورای پول و اعتبار، ساختار دولتی خود را حفظ كرده است؛ در چنین شرایطی، سیاست گذاری در حوزه پول و بانک فاقد استقلال حداقلی خواهد بود لذا همان طور که مشاهده می شود نهادی مانند بانک مرکزی بیش از اینکه به سیاست گذاری کلان در حوزه اقتصاد پول و بانکداری بپردازد، درگیر اموری همچون حذف 4 صفر از پول ملی، نظرسنجی برای نام جدید پول ملی و... می باشد.


8-کارکرد غیرحرفه ای بانک های دولتی و خصوصی
بدنه بانک ها از قابلیت و ظرفیت لازم برای ارتقای سیستم بانکی برخوردار نمی باشد(آمارهای غیررسمی حاکی از آن است که سه پنجم از کارکنان بانک های دولتی دارای تحصیلات دیپلم یا پایین تر می باشند.) از سوی دیگر، عدم وجود فضای رقابتی و تسلط فضای شبه انحصار دولتی بر نظام بانکی کشور موجب ناکارآمدی مضاعف سیستم بانکی کشور می باشد؛ این در حالی است که نگاهی به ترکیب سهامداران بانک های خصوصی نیز حاکی از حضور پررنگ شبه دولتی ها در این عرصه می باشد؛ طبیعی است که در چنین ساختاری منویات دولتی، محور تصمیم گیری ها قرار می گیرد.


آخرین ویرایش: - -
دیدگاه ها ()
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.

درباره وبلاگ


نویسندگان

  • اکبر زواری رضائی(1297)

آرشیو موضوعی

لینکستان

رزومه و خاطراتم
وبلاگم در بلاگر / بلاگ اسپات
وبلاگ جامع حسابداری و مدیریت مالی خودم
وبلاگ اخبار و مسائل دانشجویی
وبلاگ جامع فرهنگ و اندیشه خودم
وبلاگ جامع اطلاعات ترکیه خودم
وبلاگ جامع اقتصاد، ارز، مدیریت، مالیات و بودجه خودم
وبلاگ جامع روش تحقیق و پژوهش، آمار و ریاضیات خودم
وبلاگم در اپرا
صفحه شخصی خودم در سایت دانشگاه اورمیه
وبلاگ پسرم یاشار
وبلاگم در پرشین بلاگ
وبلاگم در dotphoto
وبلاگم در فتو بلاگ
وبلاگ عکسهام
وبلاگم در میهن بلاگ
وبلاگم در بلاگفا
فرهنگ واژگان فارسی به فارسی
مترجم روسی به آذربایجانی
Canli Tv
fox
atv
NTV
döviz
FASB
sabah
بازار کار
سازمان پژوهشهای علمی و صنعتی ایران
پایگاه نشریات الکترونیکی دانشگاه تهران
kalal d
Hurriyet Daily News and Economic Review
مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی
star tv
فصلنامه علمب پژوهشی اقتصاد اسلامی
ویکی‌پدیا
پایگاه نشریات تخصصی دانشگاه امام صادق علیه السلام
yeni asir
پژوهشگاه علوم و فناوری اطلاعات
Show Tv
پژوهشکده امور اقتصادی
CNN turk
موسسه مطالعات و پژوهشهای بازرگانی
MİLLİYET
cumhuriyet
اخبار ویکی پدیا
elsevier
دانشگاه آنکارا
سس بیر محفل شاعران اورمیه
todays zaman
دانشگاه فنی خاورمیانه - آنکارا
فصلنامه پژوهش های اقتصادی
Science Direct
دانشگاه غازی آنکارا
دایرة المعارف مالی و سرمایه گذاری
Taraf Gazetesi
دانشگاه اورمبه
دانشگاه غازی آنکارا GAZİ ÜNİVERSİTESİ
Türk Dil Kurumu
سایت های مراجع تقلید و علما
سازمان حسابرسی
Turkish Radio - Television Corporation Official Web Site
انسیتوی حسابداران دارای امتیاز انگلیس و ولز
دانشگاه بیلکنت آنکارا
انجمن CPAs ایالت نیویورک
سازمان سنجش ترکیه
كمیسیون اوراق بهادار آمریكا
مجله اینترنتی فصل نو
فدراسیون جهانی بورسها
دده قورقود کتابخاناسی
بورس اوراق بهادار استانبول
دانشگاه حاجت تپه آنکارا
بورس توكیو
پرتال جامع علوم انسانی
بورس اوراق بهادار تهران
1000 سایت در یک سایت
بورس آمریكا(نیویورك )
پایگاه اطلاع رسانی صنعت
بورس آمریكا(nasdaq)
دانشنامه اقتصاد و مدیریت
وبلاگم تو بلاگفا
تجزیه کسرها بصورت آنلاین
وبلاگم تو آرزو بلاگ
وب سایت سید حسن خمینی
ضوابط ومقررات عمومی در ارزشیابی مدارك دانشگاههای خارج از كشور
رتبه بندی داخلی دانشگاههای ترکیه
آموزش الکترونیکیِ زبان انگلیش
سرفصل های آزمون های سازمان بورس و اوراق بهادار
دانلود آهنگهای قدیمی آذری
نشریه مدیریت دولتی دانشكده مدیریت دانشگاه تهران
دانلود فیلمهای قدیم آذری
نشریه مدیریت صنعتی دانشكده مدیریت دانشگاه تهران
قرآن به زبان آذری
نشریه مدیریت بازرگانی دانشكده مدیریت دانشگاه تهران
معرفی اسلام به زبان آذری
چطور بفهمیم یك عبارت انگلیسی را درست بكار می‌بریم؟
سایت سرگرمی آذربایجانی ها
فصلنامه علمی-پ‍ژوهشی اقتصاد مقداری (گروه علوم اقتصادی) دانشگاه شهید چمران اهواز
TRT TV CANLI YAYIN
همه لینکها

ابر برچسب ها

DÜŞÜNCE TÜRKCE ŞİİR